Jak manipulować społeczeństwem? Przeczytaj na tata po rozwodzie
Przemyślenia

Zmanipulowane społeczeństwo

Zbliżające się wybory to dobry moment, by opowiedzieć nieco o manipulacji społeczeństwem i propagandzie. Mimo, iż propaganda kojarzy się zwykle z propagandą komunistyczną PRL, albo tą III Rzeszy, z czymś topornym, nieudolnym, słabym i łatwym do wychwycenia, to wcale tak nie jest. De facto nie zdajemy sobie sprawy z tego, iż manipulowani jesteśmy cały czas. W mniejszym lub większym stopniu. Dlatego niezależnie jakie są Wasze upodobania polityczne dobrze jest posiadać wiedzę na temat psychologicznych pułapek, które wciąż są na nas zastawiane.

Propaganda

Zazwyczaj kiedy o niej myślimy, mamy przed oczami telewizję. To fakt, telewizja jest głównym narzędziem w celu manipulacji społeczeństwem. Dzieje się tak, z racji tego, iż oglądając telewizję nie mamy możliwości natychmiastowej weryfikacji, czy przedstawiany tam materiał jest prawdziwy, czy też nie. Kolejną sprawą jest brak możliwości wyboru informacji, które chcemy uzyskać. Mimo, iż programów jest tak wiele, to od nadawców tychże programów zależy o czym się dowiemy. Dlatego, tak bardzo zachęcam Was do wyrzucenia telewizorów.

Patrick le Lay, szef jednej z francuskich stacji telewizyjnych TF1, w wywiadzie opublikowanym w książce „Les dirigeants face au changement” stwierdził:    

 „[…] głównym celem TF1 jest pomoc Coca-Coli w, np., sprzedaży swoich produktów. […] Aby przekaz reklamy został odebrany, mózg telewidza musi być dostępny. Nasze transmisje mają na celu przygotowanie umysłów do odbioru poprzez tzw. rozproszenie uwagi, zrelaksowanie i przygotowanie pomiędzy dwoma przekazami. To, co sprzedajemy Coca-Coli, to czas dostępu do ludzkiego mózgu.

Propaganda w obecnych czasach niezależna jest od telewizji. Manipulacji dokonuje się równie mocno w prasie i teoretycznie wolnym Internecie.

Jak manipulować społeczeństwem?

Nie zdajemy sobie sprawy, że czasami myśli, które zdają się wypływać od nas samych tak naprawdę są nam narzucone. Wspólny osąd całego społeczeństwa jest wynikiem technik prowadzonych przez rząd, albo przez „kogoś wyżej”. Warto więc znać najbardziej popularne narzędzia manipulatora, aby móc się przed nimi ochronić.

       W latach 80-ych przeprowadzono analizę artykułów na temat Nikaragui. Według sondaży większość czytających popierała partię rządzącą. Jednak w materiałach, nie zamieszczono w tym czasie artykułów prorządowych, a jedynie te szkalujące tamtejszy rząd.[I]

Odwrócenie uwagi

To jedna z najbardziej istotnych kwestii w propagandzie. Odwrócenie uwagi od istotnych spraw i podanie opinii publicznej nieistotnych informacji pozwala na prowadzenie ruchów, które nie byłyby mile widziane w oczach społeczeństwa, ale również sposób na zatuszowanie realnych problemów.

       Kiedy w 1984 r. ks. Jerzy Popiełuszko został zamordowany przez milicjantów, w Ameryce Łacińskiej zabito sto znanych z religijności osób przez siły bezpieczeństwa popierane przez rząd USA. W mediach tamtego kraju ukazało się wtedy mnóstwo reportaży o morderstwie polskiego księdza, zaś o morderstwach setki praktycznie nic. Kiedy już można było natrafić na artykuł o amerykańskich zabójstwach styl prezentowanych treści był całkowicie odmienny. Pisząc o Popiełuszce podawano krwawe, brutalne szczegóły, zaś o amerykańskim incydencie pisano ogólne, mało konkretne informacje.

Stwarzanie problemów i rozwiązań

Technika ta mówi, aby grupa rządząca stworzyła sytuację, która wywoła u odbiorców przekazu jednoznaczne żądanie podjęcia natychmiastowego działania, w celu rozwiązania problemu i zapobiegania mu w przyszłości. Przykładami mogą być wygenerowane kryzysy ekonomiczne, albo rozprzestrzenienie przemocy.

       Nie zagłębiając się w szczegóły i mówiąc w dużym uogólnieniu kryzys w Grecji nabrał rozpędu w momencie kiedy ta przystąpiła do strefy euro. Z pomocą ruszyły wtedy kraje członkowskie, aby „pomóc” krajowi tonącemu w długach. Niemcy zaproponowali Grekom pakiet oddłużeniowych (oprocentowanych) pożyczek. Dzięki temu RFN zarobiło na kryzysie co najmniej 2,9 mld euro, znacząco poprawiając własną kondycję finansową.[II]

       W 2011r. jeszcze na tydzień przed obchodami Święta Niepodległości w Warszawie zarówno dziennikarze, jak i policja zostali powiadomieni o planowanym przyjeździe na to święto niebezpiecznej grupy. Pomimo tego faktu i pomimo faktu posiadania pałek i kastetów ludzie ci zostali wpuszczeni na obchody. Dodatkowo w późniejszych latach dochodziło do zamieszek, które były prawdopodobnie policyjną prowokacją. [III]

Radykalne zmiany wprowadza się stopniowo

Równoczesne wprowadzenie wielu niekorzystnych zmian prowadzi do buntu. Dlatego manipulując całym społeczeństwem zmiany wprowadza się pomału, przesuwając granicę akceptacji małymi krokami, aż do granic wytrzymałości.

Jakoś to będzie

Strategia odroczenia to sposób na przeprowadzenie niechcianej przez społeczeństwo zmiany w przyszłości, mówiąc „dacie radę”. Łatwiej jest zaakceptować widmo przyszłego poświęcenia, niż poświęcić się od razu. Dodatkowo społeczeństwo ma tendencję do wiary, że być może zmiany wcale nie będzie, albo że mimo wszystko jakoś to będzie.

       Kiedy 11-ego maja 2012 roku głosem 268-miu posłów podniesiono wiek emerytalny do 67-ego roku życia rozpoczęcie podnoszenia tego wieku miało nastąpić 1-ego stycznia 2013r. Zmiany miały następować stopniowo, co 4 miesiące wiek miał być podwyższany o jeden miesiąc. Tak dla mężczyzn docelowy wiek miał być osiągnięty w przeciągu 8-miu lat, a kobiet 28-miu[IV]

Społeczeństwo to dziecko

Mówienie do społeczeństwa jak do dziecka sprawia, że społeczeństwo czuje się jak to dziecko. Większość reklam oraz komunikatów w materiałach prasowych, kierowanych do opinii publicznej wykorzystuje prosty język. Sposób argumentowania jest uproszczony i infantylny. Na tyle prosty, że łatwo wprowadza się akceptowane przez ludzi sofizmaty, czyli zdania o sprzecznym argumentowaniu. Takie odwracanie kota ogonem jest dobrym narzędziem manipulacji.

Jeśli będziesz mówić do osoby, jakby miała ona 12 lat, to po wpływem sugestii prawdopodobnie odpowie lub zareaguje bezkrytycznie, tak jakby rzeczywiście miała 12 lub mniej lat”.

Sofizmat ad Hominem (za erystyką Schopenhauera)

Podczas wywiadu John Doe wypowiada się o karze dla oprawców przemocy wobec zwierząt.

John Doe: „Musimy wprowadzić surowe kary dla osób znęcających się nad zwierzętami

Reporter: „Panie Doe, czy w przeszłości nie odbywał pan kary za przemoc wobec rodziny? Nie można ufać komuś takiemu

Sofizmat genetyczny

Likwidacja gimnazjów i wprowadzenie ośmioletniej szkoły podstawowej to powrót do czasów PRL, do modelu szkoły z czasów najgorszej komuny (Była minister edukacji, w komentarzu do planowanej reformy oświaty).[V]

Przeciwnicy zakazu handlu w niedziele posługują się argumentami komunistów. Oni też chcieli, abyśmy pracowali w weekendy, bo rozwój socjalistycznej ojczyzny był dla nich ważniejszy od rodziny.[VI]

Granie na emocjach

Wykorzystywanie emocji to sztuczka polegająca na odrzuceniu racjonalnej analizy przez odbiorcę. Nadto, jest to sposób na obniżenie statusu osób niekorzystnych dla panującej władzy.

Czy warto politykom grać na naszych emocjach? Odpowiem w sposób nieoczywisty: oni muszą to robić. [VII] Prof. Z. Nęcki

Wykorzystuje się do tego bardzo często nagłówki artykułów. Tu warto przytoczyć dwa prawa nagłówków:

Betteridge’a, mówiące, iż na każdy nagłówek zakończony znakiem zapytania można odpowiedzieć „nie”.

RacimiRa (anonimowy internauta) , zgodnie z którym każdy nagłówek prasowy, w którym występuje cytat w cudzysłowie, a obok nie występuje autor, jest prawdopodobnie manipulacją

Czy w niedzielę, 22 września sklepy będą otwarte? Odpowiedź brzmi „nie”. [VIII]

Gimnazjum to edukacyjne samo zło? Odpowiedź brzmi „Uczniom szkoła się podoba”. [IX]

Ogłupianie ludzi

Idealną sytuacją dla władzy jest sprawienie, by społeczeństwo nie było zdolne do rozumienia metod sprawowania kontroli. Edukacja w takim rozumieniu ma być powszechna, ale jednocześnie na tyle uboga, aby przepaść między niższymi, a wyższymi klasami społecznymi była pogłębiana, a techniki kontroli pozostawały niezrozumiałe dla tych pierwszych.

Promowanie głupoty

Technika polegająca na tym, aby społeczeństwo wierzyło, że bycie głupim, wulgarnym i niewykształconym jest powodem do dumy. Przykładem niech będą nasze rodzime gwiazdy i celebryci.[X]

Poczucie winy

Aby społeczeństwo było łatwe w manipulowaniu należy je osłabić. Wpędzić je w poczucie winy. Sprawić, by jednostki uwierzyły, że są same sobie winne za to co je spotyka. Dzięki temu, zamiast buntować się przeciwko systemowi ekonomicznemu, który stawia jednostkę w niekorzystnej sytuacji, będą one żyły w poczuciu niskiej wartości, podminowanej samooceny, nierzadko targane depresją. W takim stanie jednostka społeczna będzie niezdolna do podjęcia działań mających na celu zmianę systemu.

       „Męczarnia zwana Polską”, „Kraj wściekłych ludzi”, „Psycho Polak”, „Podejrzliwy jak Polak” to tylko niektóre z nagłówków wydawanych w naszym kraju gazet.[XI]

Władza zna ludzi lepiej niż oni sami

Zaawansowana technologia i rozwój nauki (biologii, neurobiologii i psychologii) pozwoliła manipulującym posiąść zaawansowaną wiedzę na temat jednostek, jak i całego społeczeństwa. Dzięki czemu mają oni wiedzę na temat ludzi większą, niż oni sami. Oznacza to, że posiadając tę wiedzę mogą mieć kontrolę nad nieświadomymi tego jednostkami.

Starałem się pokazać dobitnie, iż propaganda wcale nie musi być siermiężna i toporna. W rzeczywistości jest ona subtelna i trudna do zauważenia. To od nas i naszej czujności zależy, czy damy sobą manipulować, czy też będziemy na to uodpornieni.


[I] https://pl.wikipedia.org/wiki/Model_propagandy 
[II] https://www.dpa-international.com/topic/germany-made-2-9-billion-euros-greek-debt-crisis-180621-99-826407
[III] https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/474838,organizatorzy-marszu-niepodleglosci-zamieszki-to-prowokacja-agentow-policji.html
[IV] http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20120000637/O/D20120637.pdf
[V] http://wyborcza.pl/1,75398,20314421,eksperci-od-edukacji-o-pomyslach-minister-zalewskiej.html
[VI] https://filozofuj.eu/krzysztof-a-wieczorek-6-argumentum-ad-hitlerum/
[VII] https://holistic.news/jak-politycy-graja-na-emocjach-wyborcow/
[VIII] http://next.gazeta.pl/next/7,151003,25215256,czy-22-wrzesnia-sklepy-beda-otwarte-kiedy-niedziela-handlowa.html
[IX] https://edukacja.dziennik.pl/aktualnosci/artykuly/485525,uczniowie-i-nauczyciele-o-gimnazjach-gimnazjum-wcale-nie-jest-zle.html
[X] https://www.fakt.pl/kobieta/gwiazdy-ktore-nie-skonczyly-liceum-i-nie-maja-matury/ffc0hkm#slajd-3
[XI] http://www.niewygodne.info.pl/artykul6/02932-Antypolski-hejt-niemieckich-mediow.htm
Please follow and like us:
error

2 komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial
Facebook
Twitter
LinkedIn
Instagram
Google+